Sống đẳng cấp như một Thiền Sư

“Trong mỗi phút giây, chúng ta có nhiều năng lực mà chưa khám phá ra.” (Thích Nhất Hạnh)
Tôi không phải là một thiền sư, và tôi cũng sẽ không bao giờ trở thành một thiền sư. Tuy vậy, tôi đã tìm ra điều tuyệt vời trong cách sống của các bậc thiền sư: đơn giản, tập trung và chánh niệm trong sinh hoạt, sống tĩnh lặng và bình an hàng ngày.
Có lẽ bạn không muốn trở thành thiền sư, nhưng bạn có thể sống với phong cách của nhà thiền khi bạn tuân theo một vài quy tắc đơn giản dưới đây.
Tại sao lại cần thiết nên sống như một thiền sư? –Bởi vì ít nhiều ai trong chúng ta cũng cần sự tập trung, sự bình an và chánh niệm trong cuộc sống này. Trải qua hàng trăm năm, các bậc thiền sư phải tận tâm tận tụy để sống trong từng giây phút ở thực tại, trong từng công việc họ làm, với mục đích cống hiến và phục vụ mọi người. Họ là tấm gương cho chúng ta, nhưng vấn đề này chúng ta không bàn đến ở đây.
Một trong những thiền sư mà tôi kính mến là thầy Thích Nhất Hạnh, thầy đã chuẩn hóa các quy tắc trong vài từ đơn giản: “Mỉm cười, hít thở và đi chầm chậm”. Quả là không thể tuyệt vời hơn!
Tuy vậy, với những ai muốn biết thêm, tôi nghĩ cần thiết nên chia sẻ những kiến thức quý báu khi tôi đã có kinh nghiệm sống như bậc thiền sư. Xin nhắc lại, tôi không phải là thiền sư cũng chưa từng là Phật tử nhưng tôi đã chiêm nghiệm ra một số nguyên tắc nhất định mà có thể áp dụng cho bất cứ người nào, bất kể tôn giáo nào hay tiêu chuẩn sống của họ như thế nào.
“Thiền không cho ta cảm xúc phấn khởi, nhưng thiền cho ta sự chú tâm vào những thói quen hàng ngày”. (Shunryu Suzuki)
  • Hãy chỉ làm một việc trong từng thời điểm:
Đây cũng là quy tắc triết học của tôi, đó cũng là một phần cuộc sống của các bậc thiền sư: Làm từng việc, không ôm nhiều việc. Khi bạn uống nước, hãy chỉ uống nước. Khi bạn đang ăn, hãy chỉ tập trung ăn. Khi bạn tắm, chỉ là tắm. Đừng cố gắng thêm việc gì trong khi ăn hay khi tắm. Nhà Thiền có một câu nói phổ biến: “Khi ta đi bộ, hãy chỉ đi bộ. Khi ta ăn, chi ăn.”
  • Hãy làm việc thong thả và tập trung:
Khi ta đã biết chỉ nên làm một việc ở một lúc, nhưng ta thường hay vội vàng. Thay vào đó, ta nên làm việc một cách từ tốn và thong thả. Hãy tập trung vào từng động tác, đừng vội vã và cẩu thả. Quy tắc này cần thực hành nhiều, sẽ giúp chúng ta trở nên tập trung trong công việc.
  • Hãy hoàn thành công việc một cách trọn vẹn:
Hãy đặt hoàn toàn tâm trí vào công việc, đừng chuyển sang việc khác khi việc đang làm còn dở dang. Nếu hoàn cảnh bắt buộc chúng ta phải thay đổi việc, hãy thu xếp công việc đang làm gọn gàng trước khi làm việc khác. Ví dụ, khi chúng ta làm xong một cái bánh mì, ta nên dọn dẹp các vật dụng, lau dọn và rửa bát đĩa dao thớt, rồi tiếp đó ta mới ăn. Khi ta làm trọn vẹn một việc, tâm trí ta dễ dàng tập trung vào việc tiếp theo.
  • Hãy làm ít đi:
Một thiền sư không sống lười biếng: ngài thức dậy sớm và có một ngày đầy ắp công việc.Tuy vậy, ngài không hề có danh sách với công việc dài vô tận, ngài chỉ có những công việc chắc chắn phải làm trong ngày hôm nay, và ngài sẽ không làm nhiều việc hơn. Nếu ta làm ít đi, ta có thể làm việc trong sự thong thả, ta sẽ làm tốt hơn với sự tập trung cao hơn. Nếu ta phải làm quá nhiều việc trong ngày,  ta sẽ phải vội vã làm hết việc này tới việc khác, ta không có thời gian để nghĩ về những gì ta đang làm.
  • Thêm khoảng trống thời gian vào giữa các công việc:
Liên quan đến quy tắc “Làm ít” ở trên, nhưng ở đây là ta lên kế hoạch làm việc, mục đích để ta luôn có đủ thời gian để hoàn thành từng công việc. Đừng sắp xếp các công việc sát sạt nhau, thay vào đó hãy đặt một khoảng thời gian trống vào giữa các việc tiếp theo. Điều này sẽ giúp ta thấy thoải mái hơn đối với những việc mà sẽ chiếm nhiều thời gian.
  • Tạo ra các nghi lễ cho công việc:
Các thiền sư có các nghi lễ cho những việc họ làm, từ việc ăn uống, lau dọn cho tới thiền định. Nghi lễ sẽ tạo ra cảm giác quan trọng, nếu công việc đủ quan trọng để tạo ra nghi lễ thì nó cũng đủ quan trọng để ta phải chú tâm, kết quả ta nhận được là sự thong thả và chính xác. Bạn không cần học các nghi lễ của thiền tông, hãy tạo ra nghi lễ cho riêng bạn, như lúc chuẩn bị bữa ăn, khi ăn, lúc dọn dẹp; những gì bạn cần làm trước khi bạn bắt tay vào công việc, khi bạn thức dậy hay trước khi đi ngủ, hay trước khi tập thể thao. Tóm lại là bất cứ thứ gì mà ta muốn.
  • Thiết kế thời gian biểu cho những việc bắt buộc:
Các thiền sư luôn có lịch thời gian rõ ràng cho những việc bắt buộc. Thời điểm để tắm, thời điểm để làm việc, thời điểm để dọn dẹp, thời điểm để ăn uống. Điều này để đảm bảo những việc đó được thực hiện thường xuyên. Bạn có thể thiết kế thời gian biểu cho riêng bạn, dù đó là công việc làm hay lau dọn, hay suy ngẫm trong yên lặng. Nếu việc gì đó mà bạn thấy đủ quan trọng và thường xuyên, hãy lập thời gian biểu cho nó.
  • Dành thời gian để ngồi thiền:
Trong cuộc sống của thiền sư, ngồi thiền là một việc quan trọng trong ngày. Thiền định thực sự là học cách để sống trong giây phút hiện tại. Bạn có thể dành ra thời gian để ngồi thiền, hay làm giống như tôi: tôi chạy bộ để thực hành cách sống trong giây phút thực tại. Nếu không bạn có thể áp dụng bất cứ hoạt động nào tương tự, miễn là phải thường xuyên và thực hành sự chú tâm vào giây phút hiện tại.
  • Hãy mỉm cười và phục vụ người khác:
Các thiền sư dành một phần trong ngày để phục vụ người khác, cho dù người đó là tăng sỹ khác trong tu viện hay những người thế tục bên ngoài. Việc này dạy cho họ sự khiêm tốn, và để đảm bảo rằng họ sẽ không sống ích kỷ. Nếu bạn là cha mẹ, đương nhiên bạn phải dành thời gian để phục vụ những thành viên khác trong gia đình, nếu bạn không phải là cha mẹ, có thể bạn cũng đã làm những việc như thế này. Mỉm cười và tử tế với người khác là cách tốt nhất để cải thiện cuộc sống của những người xung quanh. Tình nguyện làm công việc từ thiện cũng rất cần thiết.
  • Coi việc lau dọn và nấu ăn là sự thực hành thiền định:
Ngoài việc tu tập thiền kể ở trên, nấu ăn và dọn dẹp là hai việc hàng ngày nổi bật nhất của một thiền sư. Đây là cách tuyệt vời để thực hành thiền định, thậm chí được coi như các nghi lễ quan trọng.
  • Hãy suy nghĩ về những thứ cần thiết:
Trong cuộc sống của thiền sư, có nhiều cái là không cần thiết. Họ không có tủ đồ đựng nhiều giầy dép, cũng không có những bộ quần áo phong cách hợp thời đại. Họ không có tủ lạnh chứa đầy đồ ăn nhanh. Họ không có các thiết bị công nghệ cao cấp nhất như tivi xịn, Ipod, Ipad. Họ chỉ có bộ quần áo đơn giản, căn nhà đơn giản là nơi cư trú, các đồ dùng sinh hoạt tối thiểu, và bữa ăn cũng đơn giản (cơm, canh, rau, đồ muối). Tôi chỉ muốn kể ra chứ không có ý là chúng ta phải sống như vậy. Tôi coi đó là lời nhắc nhở cho tôi và bạn hiểu ra rằng có nhiều thứ không cần thiết mà ta cần phải bỏ đi, hãy chỉ giữa lại những thứ thực sự cần thiết.
  • Hãy sống thật đơn giản:
Qua 11 quy tắc tôi kể trên, những thứ không cần thiết là khi ta sống thoải mái mà không cần đến. Và để có cuộc sống đơn giản thì cần loại bỏ đi nhiều thứ. Vấn đề này, mỗi người có các quan điểm khác nhau, với tôi những thứ cần thiết là gia đình, chạy bộ hàng ngày và đọc sách. Còn người khác có thể là tập yoga, dành thời gian bên người thân, chăm sóc người tàn tật, đi nhà thờ, đọc truyện tranh… Chẳng có quy luật nói cho ta biết cái gì là cần thiết, ta nên xem xét những gì là quan trọng nhất để giữa lại và loại bỏ đi cái không quan trọng.
“Trước khi giác ngộ, ta chặt củi và gánh nước. Sau khi giác ngộ, ta vẫn chặt củi và gánh nước.” (Wu Li)
(Source: ZenHabits.net)