Bác học Lê Quý Đôn và chủ quyền biển đảo

Bác học Lê Quý Đôn sinh năm 1792, tên thuở nhỏ là Lê Danh Phương. Quê ông nay là xã Độc Lập, huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình. Từ nhỏ Danh Phương nổi tiếng ham học, thông minh có trí nhớ tốt và được gọi là thần đồng. Năm ông lên 5 tuổi đọc được nhiều bài Kinh Thi. Đến 12 tuổi thì đã học khắp kinh, truyện các sử, các sách của bách gia chư tử”, như Phan Huy Chú từng viết về ông.
Bác học Lê Quý Đôn
Bác học Lê Quý Đôn
Năm 13 tuổi, ông theo cha là tiến sỹ Lê Phú Thứ lên Thăng Long ăn học. Năm 17 tuổi dự thi Hương và liền đỗ giải Nguyên (đỗ đầu). Sau mấy lần thi Hội không đỗ, đến kỳ thi 1752 thì đỗ Hội nguyên khi đó ông mới 26 tuổi. Vào kỳ thi Đình, họ Lê đỗ luôn Bảng nhãn, vì kỳ thi này không lấy đỗ trạng nguyên nên kể như ba lần thi Lê Quý Đôn đều đỗ đầu. Sau khi đỗ Đại khoa, Lê Quý Đôn được bổ nhiệm vào làm ở viện hàn lâm, rồi làm Toản tu quốc sử, chuyên biên soạn hiệu chỉnh các văn thư, sách sử của triều đình
Sự nghiệp của Lê Quý Đôn còn phải kể đến các sách Vân đài loại ngữ (1773), Phủ biên tạp lục (1776), Kiến văn tiểu lục (1777)…. đó là những bộ tập đại thành các tri thức của trung đại mà chỉ có bộ óc họ Lê mới có thể thâu tóm làm “khuôn vàng thước ngọc” cho người xưa cũng như tài liệu quan trọng cho con cháu sau này. Ngày nay, các nhà sử học, dân tộc học, văn hóa học,… muốn tìm hiểu đất nước mình, ông cha ta khi xưa đều không thể bỏ qua Lê Quý Đôn. Nhất là trong tình hình tranh chấp Biển Đông thì cuốn sách như Phủ Biên Tạp Lục lại càng cho thấy phần quan trọng của nó trong việc khẳng định chủ quyền nước ta với hai quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa.
quần đảo Hoàng Sa
quần đảo Hoàng Sa
Bên cạnh những tư liệu quý về Dư địa chí cuốn sách còn mô tả chi tiết về Bãi Cát Vàng, tức quần đảo Hoàng Sa hiện nay, cũng như các đội Hoàng Sa, Bắc Hải. Đó là những ngư dân nhận nhiệm vụ của chúa Nguyễn, ra đó khai thác sản vật quý hiếm hoặc hàng hóa trên các tàu thuyền nước ngoài bị đắm trôi dạt vào vùng biển Hoàng Sa, Trường Sa của nước ta….. Đây là bằng chứng hùng hồn nhất cho thấy từ xa xưa ông cha ta đã làm chủ hai quần đảo này và thực thi chủ quyền ở đó như những chủ nhân của đất nước.

Share this post